A – Akcesoria, Aksamit, Alpaga lub Alpaka, Angora, Anorak, Arbiter Elegancji, Asymetria, Alta moda pronta, Atłas, Aplikacja, Awangarda

3.jpg

AKCESORIA. Dodatki akcentujące, aktualizujące modny wizerunek – buty, torebki, kapelusze, szale, biżuteria. Kiedyś artystyczne, ponadsezonowe, wykonywane przez artystów-rzemieślników. Jako dzieła sztuki jubilerskiej, kaletniczej, modniarskiej były przekazywane z pokolenia na pokolenie. Dziś i markowe, i anonimowe są powielane w tysiącach egzemplarzy. Najdobitniejsza ilustracja tezy, że w modzie nastała epoka nadmiaru.


AKSAMIT. Gładka lub wzorzysta tkanina o dwu warstwach osnów – aksamit osnowowy; lub wątków – wątkowy, od spodu gładka, z wierzchu „z włosem”. Aksamitna okrywa powstaje po wyciągnięciu i wystrzyżeniu pętelek drugiej osnowy. Z jedwabiu naturalnego lub sztucznego – welur, z wełny, bawełny – welwet, prążkowany – sztruks. Aksamit, wyrabiany we Włoszech już w XII wieku, był długo tkaniną ceremonialną, przypisaną dostojnikom. Był także synonimem delikatnego, pieszczotliwego dotyku. Dlatego „aksamitnymi rewolucjami” nazywa się bezkrwawe przewroty i zmiany ustroju.


ALPAGA lub ALPAKA. Zbiorcza nazwa tkanin z wełny zwierząt z rodziny lam – lama, alpaka, wikuna, żyjących na dużych wysokościach i strzyżo¬nych co dwa lata. Charakterystyczne cechy alpakowych tkanin wytwarzanych w Europie od XVII wieku to: płócienny splot; sprężystość – osnowa najczęściej bawełniana, wątek z wysokoskrętnej wełny – gęściejszy niż osnowa; błyszcząca powierzchnia – dla zwiększenia połysku wełnę często skręcano z jedwabiem. Alpaka suri – wełna z rzadko spotykanych lam, żyjących tylko w Peru na wysokościach 4500 m. Włókno jedwabiste w dotyku, o bardzo silnym połysku, uszlachetniane we włoskich przędzalniach, bardzo drogie. Alpaka baby – wełna z pierwszego strzyżenia młodych kóz peruwiańskich. Delikatna, miękka, puszysta i droga. Przykład na to, że najwyżej cenimy to, co rzadkie i trudno dostępne.


ANGORA. Przędza najwyższej lekkości i puszystości pozyskiwana z wełny królików i kóz angorskich. Także tkanina wytwarzana od lat 20. XX wieku na luksusowe ubiory damskie – miękka, jedwabista, wytrzymała. Współcześnie spopularyzowana jako przędza moherowa. Zdemokratyzowana jako surowiec na berety, została wzbogacona o konteksty polityczne. Określenie „moherowe berety” przez analogię z beretami zielonymi i czerwonymi, sugeruje, że noszące je osoby to zdyscyplinowana, karna armia. Chyba słusznie?


ANORAK. Zimowy, ocieplony skafander wzorowany na tradycyjnym, futrzanym ubiorze Eskimosów. Do sportowej garderoby wprowadzony po słynnych polarnych wyprawach, których uczestnicy żegnali kibiców w pelisach, a witali w futrzanych anorakach. Dziś futro zastąpiły membrany i specjalistyczne, skuteczniejsze od futra ocieplające włókniny.


ARBITER ELEGANCJI. Esteta. Ekspert stosowności w dziedzinie mody i obyczaju. Znawca estety¬ki, rozjemca w sprawach etykiety. Koneser ubraniowego piękna. Po raz pierwszy określenia arbiter elegantiae użył Tacyt, nazywając tak rzymskiego pisarza Petroniusza – kłaniają się lektury szkolne, patrz Quo vadis. Przez wieki ten komplement był skąpo rozdzielany między możnych tego świata, słynących z zamiłowania do pięknych strojów. Potem arbitrami elegancji nazywano wielkich krawców – Dior, Chanel, Yves Saint Laurent, także − osoby zasłużone w dziedzinie krzewienia mody, np. w Polsce Jadwigę Grabowską, założycielkę Mody Polskiej. Dziś w Polsce jest to pojęcie zdecydowanie historyczne, co jest zasługą armii hałaśliwych, dzwoniących łańcuchami stylistów i celebrytów, którzy często używają słowa elegancja, ale w nieświadomości, że jest to sztuka umiaru i dyskrecji.


ASYMETRIA. Efekt nierównomierności po próbie podzielenia pionową linią (osią symetrii) bryły – ciało plus ubranie, na dwie, „równe” części. Programowe zakłócenie „przystawalności” to efekt często podkreślany w tych wytycznych, które opisują bryłę ubioru i linię ubrania. Asymetria to efekt, po który często sięgają debiutujący projektanci, ponieważ utarło się przekonanie, że jest znakomitym sposobem nie tylko na ukrycie defektów sylwetki, ale także wad kroju.


ALTA MODA PRONTA. Włoska nazwa mody „do noszenia”, odpo¬wiednik pret-a-porter i ready to wear. Istota najważniejszej zmiany w metodzie ubierania. Dawniej krawcy artyści i krawcy rzemieślnicy dopasowywali ubranie do indywidualnych wymiarów człowieka, w dobie przemysłu mody to człowiek musi wpasować „swój wsad” w zunifikowany rozmiar ubrania.


ATŁAS. Kiedyś tkanina z najcieńszych włókien jedwabiu naturalnego, dziś także ze sztucznego. Spód matowy, wierzch silnie błyszczący – efekt splotu atłasowego. Dawniej symbol prestiżu – szaty liturgiczne, stroje dworskie; obecnie, w dobie dominacji „ubrań z błyskiem” atłas jest faworytem mody wizytowej i wieczorowej, coraz częściej także męskiej.


APLIKACJA. Ozdobny element wycięty z tkaniny, skóry, wyhaftowany, udekorowany cekinami, koralikami i naszyty, często dekoracyjnym szwem na materiał – tło dla aplikacji. Tańszy od haftu sposób wyróżniania, indywidualizowania ubrań, spopularyzowany w pierwszej połowie XX wieku. Wówczas powstały liczne pracownie specjalizujące się w wytwarzaniu aplikacji. Gotowe do naszycia dekoracje to obecnie ważny dział przemysłowych ozdób pasmanteryjnych, które sprowadza się z regionów taniej siły roboczej.


AWANGARDA. Eksperymentujący twórcy mody, wyprzedzający swój czas. Dziś to przede wszystkim ci, którzy sięgają po innowacje technologiczne.


Pokaż wszystkie